Toch gaat een led niet eeuwig mee, ondanks een uitstekende levensduur. Er komt dus een moment waarop de afgedankte lamp moet worden weggegooid. Dan is het belangrijk de juiste reflexen aan te nemen en waar mogelijk voorrang te geven aan recyclage. Afgedankte ledlampen weggooien doet u immers niet zomaar, en zeker niet om het even waar. Een overzicht.
Welke lampen moet u aan het einde van hun levensduur recycleren?
Niet alle soorten lampen op de verlichtingsmarkt zijn noodzakelijk recycleerbaar. Of een lamp recycleerbaar is, hangt af van de materialen waaruit ze bestaat. Als algemene regel geldt:
- Standaardlampen met gloeidraad, waaronder linolietlampen, halogeenlampen en gloeilampen, behoren tot de niet-recycleerbare lampen. Afgedankte lampen van dit type mogen dus bij het restafval en worden behandeld als gewoon huishoudelijk afval. De samenstelling van deze lampen vereist immers geen specifieke behandeling en vormt dus geen potentieel gevaar voor het milieu.
- Ledverlichting, fluorescentielampen (tl), ontladingslampen en spaarlampen zijn recycleerbaar en moeten worden gerecycleerd. Er zijn specifieke inzamelkanalen opgezet om deze afgedankte lampen na het weggooien te verwerken. Twijfelt u of een model recycleerbaar is, kijk dan op de verpakking of op de voet van de ledlamp die u wilt weggooien. Daarop hoort normaal gezien een pictogram met een doorgestreepte vuilnisbak te staan, zoals rechts afgebeeld. Dat geeft aan dat de afgedankte lamp niet in een gewone vuilnisbak mag worden gegooid.
Waarom vereisen ledlampen een specifieke verwerking?
Ledlampen behoren tot de verlichtingsoplossingen die u zeker niet zomaar mag weggooien. Uit respect voor de planeet moet u de recyclage van deze lampen zeer ernstig nemen, en daarom is het nuttig te weten hoe u ledlampen correct weggooit. Of u nu gewone ledlampen of ledbuizen van 120 cm in uw installatie hebt, zodra deze verlichting aan het einde van haar levensduur is, moet u ze recycleren. Deze verantwoorde aanpak is er zowel op gericht grondstoffen te valoriseren en verspilling te vermijden als de negatieve gevolgen te voorkomen die sommige onderdelen van spaarlampen kunnen veroorzaken als ze in de natuur terechtkomen.
Samenstelling van ledlampen
Zoals hierboven vermeld, hangt de recycleerbaarheid van een lamp af van de materialen waaruit ze bestaat. In tegenstelling tot klassieke lampen, die u als gewoon afval kunt behandelen, hebben ledlampen een eigen inzamelkanaal, temeer omdat spaarlampen gevoelige onderdelen bevatten die een specifieke behandeling vereisen.
Neem het voorbeeld van een E27-ledlamp van 20 W. Zoals de meeste ledlampen bestaat die uit:
- Glas: dit materiaal wordt gebruikt voor de bol van lampen en de buis van ledbuizen. Het glas van weggegooide lampen wordt gerecycleerd voor de productie van nieuwe lampen of van isolatiemateriaal in de bouwsector.
- Kunststof.
- Metalen onderdelen: ijzer, koper of aluminium komen vaak voor in ledlampen. Deze metalen vormen onder meer de voet en de contacten van de lampen.
Sommige ledlampen kunnen zware metalen bevatten, zoals lood. Dat wordt onder meer gebruikt in de soldeerverbindingen van bepaalde modellen. Daarnaast bevatten sommige spaarlampen, met name tl-buizen, ook nog:
- Fluorescerende poeders (3 %): een essentieel onderdeel van tl-buizen en bepaalde ledlampen. Dit poeder van zeldzame aardmetalen is een van de twee belangrijkste doelen van de recyclage van deze lampen.
- Kwik (0,005 %): tl-buizen en spaarlampen bevatten een uiterst klein spoortje kwik. Dat is het tweede doel van de recyclageprocedures voor deze lampen. Het kwik wordt uit de lampen gehaald om te worden geneutraliseerd.
Hoewel ledlampen geen fluorescerend poeder en geen kwik bevatten, giftige stoffen die moeten worden verwijderd en verwerkt, kunnen ze andere materialen bevatten, zoals lood, die gevaarlijk kunnen zijn. De andere materialen waaruit ze bestaan (glas, kunststof en metalen) worden grotendeels hergebruikt voor nieuwe producten.
Milieurisico's bij een verkeerde verwerking van ledlampen
Afgedankte ledlampen correct weggooien is een blijvende bijdrage aan de bescherming van het milieu en de planeet. Omdat de onderdelen van ledlampen zware metalen kunnen bevatten, kan een verkeerde verwerking op stortplaatsen de bodem en het water vervuilen. Ook de waardevolle materialen die ze bevatten (koper, aluminium en glas) moeten worden teruggewonnen, zodat deze grondstoffen niet verloren gaan of worden verspild en er minder afval is.
De verschillende manieren om ledlampen weg te gooien
Is het belang van de recyclage van ledlampen u nu duidelijk, dan moet u nog weten hoe u te werk gaat en vooral waar u afgedankte ledlampen weggooit om dat correct te doen. Zoals u begrepen hebt, mag u afgedankte ledlampen niet zomaar in de vuilnisbak gooien, als gewoon afval zonder gevaar voor het milieu. Het pictogram van de doorgestreepte vuilnisbak op de voet en de verpakking van de lamp verbiedt dat. Te recycleren lampen moeten in plaats daarvan op specifieke plaatsen worden ingeleverd.
Gescheiden afvalinzameling
Zoals bepaald in het Franse decreet van juli 2005, vallen recycleerbare ledlampen onder de gescheiden afvalinzameling. De betreffende lampen worden dus in speciaal daarvoor bestemde bakken gegooid en mogen in geen geval met het gewone huishoudelijke afval worden gemengd. De inzameling zelf gebeurt door gespecialiseerde organisaties en is gericht op het mogelijke hergebruik van de materialen waaruit de ledlampen bestaan.
De eigenlijke recyclage van ledlampen
Zoals bij elk afvalverwerkingskanaal is de recyclage van led een keten van stappen die begint met het inleveren van de afgedankte lampen op het inzamelpunt waar u ledlampen moet weggooien.
De afgedankte lampen worden in de daarvoor bestemde recyclagebakken gegooid en vervolgens ingezameld en naar verwerkingsfabrieken gestuurd, afhankelijk van uw woonplaats. Daar worden de ingezamelde afgedankte ledlampen gelost, opgeslagen, handmatig gesorteerd, vermalen en gescheiden om de recycleerbare materialen (glas, ijzerhoudende metalen) terug te winnen.
De zo teruggewonnen recycleerbare materialen gaan terug in de kringloop en worden gebruikt voor nieuwe producten, waaronder ledlampen en ledbuizen.
Het onderstaande schema toont dit volledige recyclageproces van ledlampen.
Inzamelpunten voor afgedankte ledlampen
Afgedankte ledlampen correct weggooien om hun recyclage te garanderen, kan wat omslachtig lijken, omdat ze niet in de gewone recyclagebakken mogen. Te recycleren lampen moeten immers op specifieke inzamelpunten worden ingeleverd, zodat ze niet met het huishoudelijke afval worden gemengd en elk risico op verspilling en milieuvervuiling wordt vermeden. De inzamelpunten waar u uw ledlampen kunt weggooien bevinden zich doorgaans:
- In supermarkten;
- In doe-het-zelfzaken;
- In het containerpark;
- In winkels voor ledverlichting, waar u de afgedankte lamp ook kunt terugbrengen wanneer u een vervanger koopt. In dat geval is de winkel verplicht de afgedankte led terug te nemen.
Hoe gooit u ledlampen op een verantwoorde manier weg?
Werkt uw GU10-ledlamp van 6 W voor spot niet meer? Gooi ze dan op een verantwoorde manier weg, zodat haar onderdelen het milieu niet vervuilen. Zoals elk ander huishoudelijk afval worden ledlampen idealiter gerecycleerd. Door hun gevoelige samenstelling behoren ze echter tot een andere categorie recycleerbaar afval. Daarom is het belangrijk te weten hoe u uw afgedankte ledlampen correct weggooit.
De regels bij de verwerking van ledlampen
Afgedankte ledverlichting wegdoen en recycleren betekent in de eerste plaats weten waar u ledlampen moet weggooien, zodat ze in het juiste verwerkingscentrum belanden. De regel is dat u afgedankte ledlampen inlevert in de daarvoor bestemde recyclagezuilen, die vrij toegankelijk zijn op de aangewezen inzamelpunten. Controleer voordat u zich verplaatst wel of de lamp recycleerbaar is, door het pictogram van de doorgestreepte vuilnisbak op de voet of de verpakking te zoeken. Op het inzamelpunt hoeft u de ledlampen alleen nog in de juiste bak te deponeren.
De regels bij de verwerking van ledlampen
Over het algemeen is ledlampen op een verantwoorde en milieuvriendelijke manier weggooien heel eenvoudig, afgezien van de verplaatsing naar een inzamelpunt. Toch kunnen enkele veelgemaakte fouten de inspanning tenietdoen. Voor een geslaagde recyclage van ledlampen vermijdt u dus om:
- Afgedankte ledlampen in de vuilnisbak thuis te gooien: daarmee verspilt u waardevolle herbruikbare materialen.
- Afgedankte ledlampen en -buizen in de gewone recyclagecontainers van het containerpark te deponeren.
- Niet-recycleerbare lampen in de recyclagebak voor ledlampen op de daarvoor bestemde inzamelpunten te gooien: dat kan het sorteren in het verwerkingscentrum bemoeilijken.
Ecosystem, de Franse milieuorganisatie voor afgedankte ledlampen
De milieuorganisatie Ecosystem is een organisatie zonder winstoogmerk die het verantwoorde gebruik van elektrische apparatuur voor huishoudens en professionals ondersteunt en bevordert. Het beheer van de recyclage van het afval dat deze apparatuur aan het einde van haar levensduur wordt, maakt ook deel uit van haar opdracht. In Frankrijk is Ecosystem de organisatie die de logistiek, de verwerking en de recyclage van afgedankte ledlampen organiseert en daarvoor een netwerk van inzamelpunten ter beschikking stelt waar u ledlampen kunt weggooien. De organisatie zonder winstoogmerk zet zich ook in om professionals en particulieren bewust te maken van de juiste milieuvriendelijke gewoonten voor een duurzamer gebruik van elektrische apparatuur. Zoekt u in de praktijk een inzamelpunt om uw afgedankte ledlampen in te leveren, ga dan naar de website van Ecosystem, rubriek « Je trouve un point de collecte » (Ik zoek een inzamelpunt).
