Het in serie monteren van meerdere LED-spots is een klus die redelijk binnen ieders bereik ligt. U hoeft geen volleerd elektricien te zijn, al is een minimum aan ervaring en basiskennis nodig om het goed te doen. Klussers en doe-het-zelvers zullen geen moeite hebben met de installatie en het in serie aansluiten van meerdere inbouwspots.
Waarom meerdere spots aansluiten?
LED-spots zijn moderne armaturen die subtiel, decoratief, krachtig en zuinig tegelijk zijn. Deze verlichtingsoplossing combineert alle sterke punten van een uitzonderlijk armatuur. Afhankelijk van het gekozen model komen sommige LED-spots voor binnen echter pas volledig tot hun recht als u er meerdere installeert. U moet uw LED-spots dus in serie aansluiten om de prestaties van dit armatuur ten volle te benutten en een bevredigend lichtresultaat te krijgen. Deze installatiewijze is ook praktisch: de spots op hetzelfde circuit worden centraal bediend met een beperkt aantal schakelaars, wat zorgt voor eenheid in de verlichting van uw interieur.
Benodigd materiaal om LED-spots in serie aan te sluiten
Het installeren, aansluiten en doorverbinden van meerdere LED-spots in serie improviseert u niet: het vraagt een zorgvuldige voorbereiding. Zoals bij elke klus in huis moet u zich goed uitrusten om het aansluiten van meerdere spots tot een goed einde te brengen.
In de praktijk hebt u, om LED-spots in serie aan te sluiten, en ervan uitgaande dat de schakelaar en de netvoeding al aanwezig zijn, het volgende nodig:
- De betreffende LED-inbouwspots: ze bestaan meestal uit een houder, een LED-lamp, een fitting en een kabeldoorvoer, tenzij u voor extra platte LED-spots kiest, met een iets ander ontwerp.
- Een laagspanningstransformator met het juiste elektrische vermogen: kies de juiste transformator voor de voeding van uw serieschakeling van spots door de vermogens van de spots op hetzelfde circuit op te tellen, en voorzie een veiligheidsmarge.
- Een kniptang en een striptang.
- Een gatenzaag, om de ronde openingen te maken in het verlaagde plafond waarin de spots worden ingebouwd.
- Een elektriciteitskabel of, bij gebrek daaraan, afzonderlijke elektrische draden met een doorsnede van 1,5 mm² (een fase, een nul en de aarde voor spots van klasse I op 230 V): voorzie voldoende lengte afhankelijk van de omvang van de installatie.
- Beschermbuizen voor de elektrische draden: dit is niet per se nodig als u voor een kabel met mantel kiest.
- Een aftakdoos.
- Een set kroonsteentjes of Wago-verbindingsklemmen (in dit voorbeeld gebruiken we Wago-klemmen met 3 polen).
- Een platte schroevendraaier.
Hoe sluit u meerdere LED-spots concreet aan?
Het in serie monteren van LED-spots is in de gangbare betekenis een installatie waarbij alle spots stap voor stap met elkaar worden verbonden (doorlussen) en via één enkele kabel op de voeding worden aangesloten. Elektrisch gaat het om een parallelschakeling: elke spot krijgt dezelfde spanning, met fase op fase, nul op nul en aarde op aarde (spots van klasse I) op 230 V, of (+) op (+) en (-) op (-) bij zeer lage spanning na de transformator. Het in serie schakelen van LED-spots in de elektrische betekenis is voorbehouden aan bepaalde gevallen, vooral LED's die met constante stroom (van 350 mA tot 1050 mA) worden gevoed door een geschikte driver.
Zodra u al het materiaal voor de installatie en montage van uw LED-spots bij elkaar hebt, bent u klaar om aan het eigenlijke werk te beginnen. Haast u echter niet. Schakel eerst de stroomtoevoer uit zolang u aan het elektrische net in huis werkt, om elk risico op elektrocutie te vermijden. De volgende stap in uw missie « LED-spots in serie aansluiten » is het voorbereidende werk. U bepaalt onder meer waar de LED-spots in het plafond komen, maar dan moet u eerst weten hoeveel u er nodig hebt!
Het aantal te installeren spots bepalen
De installatiehandleiding bij uw LED-inbouwspot van 5 W vermeldt niet expliciet hoeveel spots u in een ruimte kunt installeren. Dat wordt per geval bepaald, op basis van meerdere criteria, waaronder de afmetingen van de te verlichten ruimte en de benodigde helderheid. Het aantal in serie aan te sluiten LED-spots hangt ook af van het vermogen en de lichtstroom van het gekozen model.
Als vuistregel geldt: hoe groter een ruimte, hoe meer licht ze nodig heeft. Bovendien verschilt de aanbevolen verlichtingssterkte per vierkante meter (lux) van ruimte tot ruimte. De grootte en de functie van de ruimte helpen u om het aantal spots te bepalen dat u er in serie aansluit. Een woonkamer heeft bijvoorbeeld 300 lux (300 lumen/m²) nodig om functioneel te zijn. Een keuken vraagt 250 lux voor een goed zicht, terwijl een slaapkamer, badkamer en gang genoeg hebben aan 150 lux. Op basis van dit gegeven berekent u het ideale aantal LED-spots volgens de oppervlakte van de ruimte. Voor een slaapkamer van 20 m² hebt u dus nodig:
20 m² x 150 lux = 3000 lumen
Kiest u voor waterdichte LED-inbouwspots van 5 W, en weet u dat 1 W overeenkomt met 100 lumen, dan berekent u het aantal in serie te installeren LED-spots als volgt:
3000 lumen/(5 W x 100 lumen) = 6 LED-spots.
Het minimale en maximale aantal spots op de voeding controleren
Het in serie aansluiten van meerdere LED-spots op een circuit in een ruimte valt onder de Franse norm NF C 15-100. Concreet moet u niet alleen het aantal aan te sluiten spots bepalen, maar er ook op letten dat u het maximale vermogen van de voeding niet overschrijdt. De installatienorm bepaalt dat een verlichtingscircuit met een kabel van 1,5 mm², beveiligd door een installatieautomaat van 10 A (of 16 A) en een aardlekschakelaar van 30 mA, maximaal 8 aansluitpunten mag hebben. Bij LED-spots komt één punt overeen met één spot of een groep spots, met een maximum van 300 VA per punt, bijvoorbeeld meerdere vierkante LED-spots van 6 W op hetzelfde punt. Omdat uw installatie echter een laagspanningstransformator krijgt die de LED-spots van gelijkstroom voorziet, bepaalt het vermogen daarvan het maximale aantal voor het in serie aansluiten van spots.
De stappen om LED-spots in serie aan te sluiten
Nu u het nodige materiaal hebt verzameld, het aantal te installeren spots hebt bepaald en weet welk type aansluiting u maakt, bent u klaar om uw LED-spots te installeren. Voor deze installatie kiezen we voor een serieschakeling van de LED-spots en werken we in de volgende volgorde:
- Installeer eerst de laagspanningstransformator bij de voeding. Sluit daarvoor de fase (meestal rood) en de nul (blauwe draad) van de stroomtoevoer aan op de ingang van de transformator. Vervolgens verbindt u twee vooraf op lengte geknipte draden van 1,5 mm² in verschillende kleuren met de eerste LED-spot via een verbindingsklem. Steek de draden daarvoor door een beschermbuis die boven het verlaagde plafond loopt en uitkomt bij de plaats van de eerste spot, en maak de aansluiting nadat u de draden hebt gestript.
- De aansluiting bij de eerste spot gaat als volgt: aan de uitgang van de transformator (zeer lage gelijkspanning) wordt de (+)-draad aangesloten op de (+) van de spot en de (-)-draad op de (-) van de spot, elk in een eigen verbindingsklem met 3 polen. Omdat het om een parallelschakeling gaat, moeten de spots onderling verbonden worden. U knipt dus twee nieuwe draden en sluit ze aan in dezelfde klemmen: (+) met (+), (-) met (-).
- Trek deze twee nieuwe draden naar de plaats van de tweede spot via een andere beschermbuis die bij de tweede spot uitkomt, en herhaal dezelfde handelingen als hierboven: de (+) gaat naar de (+) van de tweede spot, de (-) naar de (-) van de tweede spot, en vanuit dezelfde klemmen vertrekken twee nieuwe draden naar de derde spot.
- Bij de laatste spot van de installatie hoeft u geen circuit te sluiten: sluit gewoon de (+) en de (-) van de laatste kabel aan op de overeenkomstige klemmen van de laatste spot.
Let op: de aarddraad is verplicht bij het aansluiten van meerdere inbouwspots van klasse I op 230 V; hij wordt niet aangesloten bij spots van klasse II of bij zeer lage spanning na de transformator.
- Zodra de aansluitingen klaar zijn, hoeft u alleen nog de houders voor inbouwspots in de daarvoor bestemde opening te plaatsen, daarna de LED-lamp en de bevestigingsring aan te brengen (bij modellen waarbij die los te nemen is) en klaar is kees!
- Controleer of er stroom door het circuit loopt door de voeding weer in te schakelen en de schakelaar aan te zetten.
De juiste reflexen bij het installeren van LED-spots in serie
Al bij al blijkt het in serie monteren van meerdere LED-spots op hetzelfde circuit relatief eenvoudig. Toch verdienen sommige details extra aandacht, vooral wat veiligheid, isolatie en waterdichtheid van de installatie betreft. Ook al gaat het om een binnentoepassing, de installatie moet waterdicht en goed geïsoleerd zijn. Zorg er ook voor dat de afstand tussen de inbouwspots in het verlaagde plafond en het plafond groot genoeg is (minstens 10 cm) voor een goede luchtcirculatie. Gebruik tot slot om veiligheidsredenen een koellichaam of een beschermkap om uw spots te scheiden van de isolatie, als die tussen het plafond en het verlaagde plafond zit.
Hoe kiest u de beste modellen LED-spots om aan te sluiten?
Of u nu een bepaalde kleurtemperatuur wilt, een bepaalde kleur armatuur als aanvulling op uw interieur of specifieke vormen: het model LED-spots dat u voor uw interieur kiest, hangt af van uw smaak en voorkeuren. Bij Silumen bieden we een volledige catalogus met verschillende en gevarieerde modellen, het ene nog mooier en krachtiger dan het andere. Laat uw keuze voor het beste model LED-spots om thuis in serie aan te sluiten afhangen van:
- De lichtsterkte;
- Het vermogen van het armatuur, een bepalend gegeven voor het maximale aantal spots dat u kunt installeren;
- De stralingshoek: liever vaste spots of richtbare spots?
- De kleur en het afwerkingsmateriaal van de spots.
